دیابت یک بیماری متابولیک است که با سطح قند خون بالا شناخته میشود و در دو نوع دیابت نوع 1 و دیابت نوع 2 ظاهر میشود. شناخت بهموقع علائم اولیه میتواند به جلوگیری از پیشرفت بیماری و عوارض آن کمک کند. در این مطلب، به تفکیک علائم دیابت در مردان، زنان، کودکان و نیز دیابت بارداری میپردازیم.
دیابت چیست و انواع آن کدامند؟
دیابت زمانی رخ میدهد که بدن در تولید یا استفاده از انسولین، که برای جذب گلوکز به سلولها ضروری است، دچار مشکل میشود. در نتیجه، گلوکز در خون جمع شده و به مرور زمان باعث آسیب به اعضای بدن میشود. دیابت به دو نوع اصلی تقسیم میشود:
- دیابت نوع 1: بدن نمیتواند انسولین کافی تولید کند. علائم دیابت نوع 1 اغلب سریع و در کودکان شایعتر است. از جمله علائم آن میتوان به تشنگی و گرسنگی شدید، خستگی، تکرر ادرار و کاهش وزن بدون دلیل اشاره کرد.
- دیابت نوع 2: این نوع دیابت شایعتر است و در آن، بدن نمیتواند بهدرستی از انسولین استفاده کند. علائم آن به تدریج و بهصورت خفیف بروز میکند و شامل خستگی، تشنگی، خشکی دهان، خشکی و خارش پوست و تاری دید است. اضافه وزن و سابقه خانوادگی از عوامل خطر مهم برای دیابت نوع 2 هستند.
علائم اولیه دیابت در مردان و زنان
علائم اولیه دیابت در مردان و زنان اغلب مشابه است، اما برخی تفاوتها وجود دارد:
- علائم مشترک: تشنگی مفرط، گرسنگی زیاد، خستگی، خشکی دهان، تکرر ادرار، خارش و خشکی پوست و تاری دید.
- علائم دیابت در زنان: بهدلیل تغییرات هورمونی و ساختار بدنی، زنان مبتلا به دیابت ممکن است بیشتر دچار عفونتهای قارچی و عفونتهای ادراری شوند.
- علائم دیابت در مردان: در مردان مبتلا به دیابت، کاهش توده عضلانی بیشتر دیده میشود، بهویژه اگر درمان دیابت به موقع صورت نگیرد.
علائم دیابت در کودکان: نشانههای هشداردهنده دیابت نوع 1 و نوع 2 در کودکان
دیابت نوع 1 در کودکان بیشتر در سنین 5 تا 6 سال و 11 تا 13 سال بروز میکند و ممکن است علائم زیر را داشته باشد:
- گرسنگی و تشنگی مفرط
- تکرر ادرار و حتی شبادراری
- خستگی و بیحالی
- تغییرات رفتاری مانند تحریکپذیری و عصبانیت
- تاری دید
- عفونت قارچی در دختران خردسال
- التهابات پوستی در ناحیه پوشک در نوزادان
دیابت نوع 2 در کودکان، به دلیل افزایش نرخ چاقی کودکان شایعتر شده است. این نوع دیابت ممکن است بدون علائم باشد، اما در صورت بروز علائم، شامل موارد زیر میشود:
- گرسنگی و تشنگی شدید
- تکرر ادرار
- خستگی و بیحالی
- تغییر رنگ پوست بهویژه در نواحی گردن و زیر بغل (آکانتوز نیگریکانس)
- عفونتهای مکرر
دیابت بارداری: علائم و زمان تشخیص
دیابت بارداری معمولاً بدون علائم مشخصی بروز میکند، اما ممکن است در برخی از خانمها باعث تشنگی، خشکی دهان و تکرر ادرار شود. تست غربالگری دیابت بارداری بین هفتههای 24 تا 28 بارداری انجام میشود، اما اگر در معرض خطر بیشتری باشید، ممکن است این تست زودتر انجام شود.
علائم هشداردهنده عوارض دیابت: چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنید؟
اگر دیابت درمان نشود، ممکن است به عوارض جدی و خطرناک منجر شود. علائم هشداردهنده عوارض دیابت عبارتند از:
- زخمها و بریدگیهای دیر التیام
- خارش و التهاب پوست
- عفونتهای مکرر (بهویژه عفونتهای قارچی)
- تغییر رنگ پوست در نواحی گردن و زیر بغل (آکانتوز نیگریکانس)
- بیحسی و مورمور شدن دستها و پاها
- کاهش دید
- مشکلات جنسی در مردان
نکته مهم: اگر علائمی مانند تهوع، عطش شدید، تنفس عمیق و سریع و بوی شیرین یا بوی استون از دهان را تجربه میکنید، باید سریعاً به پزشک مراجعه کنید تا از بروز عوارض جدی مانند کتواسیدوز دیابتی جلوگیری شود.
جمعبندی: اهمیت تشخیص زودهنگام علائم دیابت
تشخیص و درمان بهموقع علائم اولیه دیابت میتواند به پیشگیری از عوارض و افزایش کیفیت زندگی کمک کند. اگر شما یا اعضای خانوادهتان علائمی مانند تشنگی و گرسنگی مفرط، خستگی، تکرر ادرار، خشکی دهان و تاری دید دارید، بهتر است با پزشک مشورت کنید. تشخیص زودهنگام دیابت از آسیبهای عصبی، مشکلات قلبی و سایر عوارض جدی جلوگیری میکند.
سوالات متداول درباره علائم دیابت
- آیا علائم دیابت در زنان و مردان متفاوت است؟ بله، برخی علائم مانند عفونتهای قارچی و ادراری در زنان شایعتر و کاهش توده عضلانی در مردان دیده میشود.
- علائم دیابت در کودکان چیست؟ گرسنگی و تشنگی مفرط، تکرر ادرار، شبادراری، خستگی و تغییرات رفتاری از جمله علائم رایج دیابت در کودکان است.
- چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟ در صورت بروز علائم هشداردهنده یا سابقه خانوادگی دیابت بهتر است تست قند خون انجام دهید و به پزشک مراجعه کنید.
