آزاده قشونی:دکتر محمدحسن انتظاری، متخصص تغذیه و رژیم درمانی و عضو هیئت علمی دانشگاه علومپزشکی اصفهان
آلرژیهای فصلی که معمولا با نام «رینیت آلرژیک» هم شناخته میشوند، در فصلهای خاصی از سال مانند بهار یا تابستان اتفاق میافتند. این نوع از آلرژیها بهدلیل واکنش بیشازحد سیستم ایمنی به ترکیبات حساسیتزا مانند گرده گیاهان اتفاق میافتند و عوارضی مانند گرفتگی گلو و بینی، عطسه، سرفه، خارش، آبریزش بینی یا آبریزش چشم را بهدنبال دارد.
زمانی که صحبت از آلرژی فصلی میشود، بعضی افراد شما را به حذف گروهی از مواد غذایی آلرژیزا تشویق میکنند، اما بهتر است بدانید که مصرف بعضی از مواد غذایی میتواند تاثیر بهتری در تسکین علائم آلرژی فصلی داشته باشد و با کاهش التهاب یا تقویت سیستم ایمنی بدن، به تخفیف علائمی مانند آبریزش بینی یا آبریزش چشم کمک کند.
در ادامه با موثرترین این مواد غذایی بیشتر آشنا میشویم.
1. زنجبیل: بسیاری از علائم نامطلوب ناشی از آلرژی بهاری بهدلیل افزایش سطح التهاب در بدن، تورم و تحریک مجرای بینی، چشمها و گلو اتفاق میافتند. مصرف زنجبیل میتواند با کاهش سطح التهاب در بدن، این تورم و تحریک را کاهش دهد و به تخفیف علائم آلرژی کمک کند.
زنجبیل برای هزاران سال بهعنوان یک درمان طبیعی برای برخی از مشکلات مانند حالت تهوع و درد مفاصل استفاده شده است. محققان با بررسی ترکیبات موجود در زنجبیل به این نتیجه رسیدند که ترکیبات فیتوکمیکال (ترکیبات گیاهی شیمیایی) آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی موجود در زنجبیل، به کاهش تهوع و درد مفاصل کمک میرساند. همین ترکیبات ضدالتهابی میتوانند برای مبارزه با علائم آلرژی فصلی مفید باشند.
تحقیقات فراوانی نشان دادهاند که خاصیت ضدالتهابی زنجبیل تازه و زنجبیل خشک تقریبا با همدیگر برابر است بنابراین افراد مبتلا به آلرژی فصلی میتوانند هم از زنجبیل تازه و هم از پودر زنجبیل در انواع غذاها، نوشیدنیها، سوپها و سالادهای روزانه خود استفاده کنند.
2. زردچوبه: زردچوبه یکی دیگر از خوراکیهای حاوی ترکیبات ضدالتهابی قدرتمند در جهان است. این ادویه ارزشمند، ماده فعالی بهنام کورکومین دارد که میتواند با کاهش شدید سطح التهاب در بدن، به کمتر شدن تورم و تحریک بینی و گلوی ناشی از آلرژی فصلی کمک کند.
خوشبختانه زردچوبه جزو در دسترسترین ادویههای موجود در جهان است و شما میتوانید در انواع غذاها یا حتی در نوشیدنیهای مختلف از این ادویه ارزشمند در روزهای بهاری بهمنظور کاهش علائم آلرژی استفاده کنید. اگر در شرایطی قرار داشتید که زردچوبه در دسترس شما نبود، میتوانید از قرصهای زردچوبه موجود در داروخانهها که بدون نسخه هم فروخته میشوند، کمک بگیرید.
3. گوجهفرنگی: یکی از راههای تخفیف علائم آلرژی در بدن، افزایش قدرت سیستم ایمنی و کاهش شدید سطح التهاب در بدن است. از اینرو اگر شما هم جزو افرادی هستید که در فصل بهار دچار آلرژی فصلی میشوند، بهتر است میزان مصرف خوراکیهای حاوی ویتامینC را در برنامه غذایی خود افزایش دهید.
علاوه بر مرکبات، گوجهفرنگی هم منبع بسیار خوبی برای دریافت ویتامینC بهعنوان یک ترکیب آنتیاکسیدانی قدرتمند است. هر یک عدد گوجهفرنگی متوسط و خام حدود 26درصد از نیاز روزانه بدن به این ویتامین را تامین میکند و باعث بهبود عملکرد سیستم دفاعی بدن میشود.
علاوه بر این، گوجهفرنگی ترکیب آنتیاکسیدانی ارزشمند دیگری به نام لیکوپن هم دارد. لیکوپن میتواند به تسکین شدید التهاب عمومی در بدن کمک کند و علائم آلرژی را تسکین دهد. خبر خوب برای افرادی که نمیتوانند گوجهفرنگی خام بخورند و از دریافت ویتامینC آن برخوردار شوند، این است که لیکوپن موجود در گوجهفرنگی با پخته شدن بسیار راحتتر و بیشتر جذب بدن خواهد شد، بنابراین اگر آلرژی بهاری دارید، میتوانید هم با مصرف گوجهفرنگی خام و هم با مصرف گوجهفرنگی پخته به تسکین علائم آلرژی خود کمک کنید.
4. ماهیهای چرب: انواع ماهیهای چرب مانند سالمون، ساردین، قزلآلا، خالمخالی و… اسیدهای چرب ارزشمندی با نام امگا-3 دارند. امگا-3 یک ترکیب ضدالتهاب بسیار قدرتمند است و میتواند مقاومت بدن در برابر عوامل آلرژیزا را افزایش دهد. هرچقدر که سطح اسیدهای چرب امگا-3 در بدن بالاتر باشد، احتمال ابتلا به عوارض ناشی از آلرژی فصلی کمتر میشود. حتی بعضی از تحقیقات نشان دادهاند که خواص ضدالتهابی امگا-3 به تسکین علائم آسم هم کمک میکند. از اینرو اگر بتوانید هفتهای 2 وعده و هر وعده بین 120 تا 150 گرم از ماهیهای چرب را مصرف کنید، میتوانید قدم بزرگی در جهت تسکین علائم آلرژی بهاری بردارید.
5. پیاز: انواع پیاز، منبع خوبی برای دریافت یک نوع فلاونوئید به نام کوئرستین هستند. تحقیقات نشان میدهند که کوئرستین میتواند مانند یک آنتیهیستامین طبیعی در بدن عمل کند و علائم ناشی از آلرژی فصلی را کاهش دهد. بد نیست بدانید که پیاز قرمز خام، بیشترین حجم از کوئرستین را در خود جای داده است و پس از آن پیاز سفید خام و پیازچه بالاترین سطح از کوئرستین را در میان پیازهای مختلف دارند. باید به این نکته هم اشاره شود که پختن یا سرخ کردن پیاز میتواند محتوای کوئرستین موجود در آن را کاهش دهد، بنابراین اگر میخواهید پیاز را با هدف تسکین علائم آلرژی فصلی مصرف کنید، بهتر است آن را بهصورت خام در رژیم غذایی بگنجانید.
پیاز خام در ترکیب با جعفری، سماق، آبلیموی تازه یا آبغوره میتواند در انواع سالادها یا غذاهای ساندویچی استفاده شود. از طرف دیگر، پیاز خام یک منبع غذایی ارزشمند برای دریافت پریبیوتیک است. پریبیوتیک میتواند با تغذیهرسانی به باکتریهای سالم روده به افزایش سلامت و قدرت سیستم ایمنی بدن کمک کند.
6. نوشیدنی کفیر: کفیر یک نوع نوشیدنی بر پایه ماست است که مقادیر قابل توجهی از پروبیوتیکها را در خود جای داده است. پروبیوتیکها همان باکتریهای سالم و مفیدی هستند که بهطور طبیعی در روده زندگی میکنند. افزایش سطح باکتریهای مفید روده یا همان پروبیوتیکها میتواند به بهبود سلامت رودهها و افزایش سلامت و قدرت سیستم ایمنی بدن کمک کند. زمانی که سیستم ایمنی در بهترین شرایط خود قرار دارد، عوارض ابتلا به مشکلاتی مانند آلرژیهای فصلی در بدن کمتر میشود. از اینرو معمولا به افرادی که با علائم و عوارض شدید آلرژی بهاری مواجه هستند، توصیه میشود که مصرف روزانه یک لیوان از نوشیدنی کفیر را در برنامه غذایی خود داشته باشند. این کار میتواند علاوه بر تخفیف علائم آلرژی، به حفظ سلامت و بهبود عملکرد سیستم گوارشی هم کمک کند.
