ویتامین دی (کلسیفرول) یک ویتامین محلول در چربی است که در ماهی های چرب، لبنیات و محصولات غذایی غنی شده یافت می شود. ویتامین دی “ویتامین آفتاب” نیز نامیده می شود.
ویتامین دی در بدن نقش های بسزایی دارد؛ ویتامین دی می تواند جذب کلسیم را در روده تقویت کند و غلظت سرمی کلسیم و فسفات کافی را حفظ کند تا معدنیسازی طبیعی استخوان را امکانپذیر کند و از تتانی هیپوکلسمیک (انقباض غیرارادی عضلات که منجر به گرفتگی و اسپاسم می شود) جلوگیری کند. همچنین برای رشد استخوان و بازسازی استخوان توسط استئوبلاست ها و استئوکلاست ها مورد نیاز است. عدم کفایت ویتامین دی، استخوان ها را نازک، شکننده یا بد شکل میکند. کافی بودن ویتامین دی از راشیتیسم در کودکان و استئومالاسی در بزرگسالان جلوگیری می کند. همراه با کلسیم، ویتامین دی همچنین به محافظت از افراد مسن در برابر پوکی استخوان کمک می کند.
- انواع مختلف ویتامین D:
دو شکل ویتامین دی در رژیم غذایی و مکمل ها وجود دارد:
ویتامین D2 (ارگوکلسیفرول): که از منابع گیاهی بدست می آید و در برخی از قارچ ها یافت می شود.
ویتامین D3 (کوله کلسیفرول): فرم حیوانی ویتامین دی که در ماهی های چرب، روغن کبد ماهی و زرده تخم مرغ وجود دارد
- مزایای ویتامین D:
۱- پیشگیری از ابتلا به کرونا ۲- جلوگیری از بیماری ام اس بیماری ام اس ۳- تقویت استخوانها ۴- کاهش آسیب به چشمها ۵- بهبود دیابت ۶- رفع اسپاسم عضلانی ۷- کاهش روند افزایش وزن ۸- کاهش درد فیبرومیالژیا ۹- کنترل کلسترول بعد از یائسگی ۱۰- کاهش خطر فیبروم رحم ۱۱- کاهش ابتلا به سرطان رودهی بزرگ ۱۲- کاهش خطر ابتلا به آلزایمر ۱۳- کمک به کاهش وزن
- علائم و تشخیص کمبود ویتامین D در بدن:
در بزرگسالان، کمبود ویتامین دی ممکن است: باعث ضعف عضلانی و از دست دادن استخوان شود و خطر شکستگی استخوان را در کودکان افزایش یابد، کمبود شدید ویتامین دی می تواند باعث تاخیر در رشد و راشیتیسم (نرمی استخوان) شود .
- اختلال شناختی در افراد مسن
- آسم شدید در کودکان
- افزایش خطر مرگ و میر ناشی از بیماری های قلبی عروقی
- سرطان
- دیابت نوع ۱ و نوع ۲، فشار خون بالا، عدم تحمل گلوکز و مولتیپل اسکلروزیس.
- منابع جذب ویتامین D در بدن:
- به استثنای ماهی های چرب مانند سالمون که حاوی مقادیر قابل توجهی از ویتامین دی هستند؛ در عوض، بیشتر ویتامین دی در بدن شما زمانی که پوست شما در معرض نور آفتاب قرار می گیرد ساخته می شود.
- بطور کلی منابع تامین کننده ی ویتامین دی :نور خورشید، زرده ی تخم مرغ، ماهی های چرب ، قارچ ، پنیر چدار و مواد غنی شده با ویتامین دی و مکمل ها
- عوارض جانبی ویتامین D در بدن:
- مصرف بیش از حد ویتامین دی می تواند منجر به عوارض جانبی جدی شود. موسسه ملی بهداشت (NIH) برای مردان و زنانی که باردار یا شیرده نیستند، حد مجاز مصرف ویتامین دی را ۱۰۰ میکروگرم در روز تعیین کرده است.
- شایع ترین عارضه جانبی مسمومیت با ویتامین دی افزایش تجمع کلسیم در خون است که هیپرکلسمی نامیده می شود.
- هیپرکلسمی می تواند باعث تهوع و استفراغ شود. مصرف بیش از حد ویتامین دی در طول زمان می تواند منجر به آریتمی قلبی، کلسیفیکاسیون بافتی،سنگ کلیه و آسیب اندام شود.
- مطلب پایانی:
متاسفانه سازمان بهداشت جهانی اعلام کرده است که حدود ۴۰ درصد از جمعیت جهان به اندازهی کافی ویتامین دی دریافت نمیکنند و تخمین زده میشود که ۱ میلیون نفر دچار کمبود شدید ویتامین D هستند. برخی از مردم از جمله افراد مسن، کودکان شیرخوار، افراد با پوست تیره، افراد ساکن در مناطقی که کمتر نور خورشید را میبینند و افراد چاق بیشتر در خطر این کمبود قرار دارند.
تهیه و تنظیم : آزاده قشونی
