امروزه بارداری بعد از 40 سالگی، بهویژه اولین بارداری، بسیار مرسوم شده است. اما آیا این بارداری دیرهنگام خطراتی به همراه دارد؟ آیا این مادران باردار باید از نظارت پزشکی خاصی بهرهمند شوند؟ در این مقاله درصدد هستیم تا هم از نظر پزشکی و هم روانشناسی، به این موضوع بپردازیم.
دلایل مادر شدن بعد از 40 سالگی
ژاکلین واندلند، پروفسور آسیبشناسی روانی و فرزندپروری و متخصص رشد نوزاد، میگوید: «بارداری دیرهنگام همیشه در طول تاریخ وجود داشته است و موضوع عجیب و تازهای نیست». اخیراً، موارد بسیاری دیده شده است که بانوان در سنین 35 تا 40 سالگی برای بار اول باردار شدهاند در حالی که شاید اصلاً انتظارش را نیز نداشتهاند.
درحقیقت امروزه، بارداری دیرهنگام، بیشتر از هر زمان دیگری، بین همگان پذیرفته شده است بهطوری که بانوی باردار مورد حمایت بیشتر اطرافیان و خانواده خویش قرار دارد.
ژاکلین واندلند اضافه میکند: «هر زنی برای عقب انداختن سنی که در آن اولین فرزندش را به دنیا میآورد، دلایل خاص خود را دارد». از میان این دلایل، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
– تکامل وضعیت زنان
– دسترسی بانوان به مطالعات و گسترش آنها
– تمایل به ثبات بیشتر در زندگی حرفهای خویش
– این واقعیت که قبلاً «پدر مناسب» را پیدا نکردهاند
آیا میتوانم در 40 سالگی بچهدار شوم؟ احتمال بارداری در این سنین چقدر است؟
شما میتوانید در 40 سالگی یا حتی بالاتر باردار شوید، ولی باید بدانید پس از سن 45 سالگی، یک زن وارد مرحلهای میشود که احتمال بارداری پُرخطر در آن افزایش مییابد، درحقیقت در 20 یا 30 درصد موارد ممکن است مشکلاتی در حین بارداری بهوجود آید. اما سن «فیزیولوژیکی» که در آن بارداری طبیعی و خودبهخود هنوز امکانپذیر است 50 سال تعیین شده است. با این همه باید بدانید که حتی اگر در 40 سالگی هنوز جوان و سالم هستید اما شانس باردار شدن شما نسبت به 30 سالگی کاهش یافته است. زیرا در این سن تعدد و کیفیت تخمکگذاری کاهش مییابد. با اینحال پزشک میتواند یک معاینه باروری برای یافتن احتمال بارداری شما تجویز نماید.
بچهدار شدن در 40 سالگی؛ چگونه بارداری را مدیریت کنیم؟
در دوران بارداری اگر همه مسائل خوب پیش برود، خطر سقط جنین از بین رفته باشد و سونوگرافیها خوب و رضایتبخش باشند باز این اضطرابهای ناشی از سن است که خود را نشان میدهند. مادران آینده همواره دغدغه این را دارند که وقتی فرزندشان 10 ساله شود، آنها 50 یا حتی 55 ساله خواهند شد یا زمانیکه فرزندشان به سنین نوجوانی وارد میشود آنها بیش از اندازه مسن هستند و چه بسا جای مادربزرگ بچه محسوب خواهند شد!
با این حال، در میان زنانی که قبلاً بچهدار شدهاند، تجربه مادر شدن دیرهنگام اغلب به شیوهای آرامتر سپری میشود. آنها قبلاً وضعیت بارداری را تجربه کردهاند، بنابراین نگرانی کمتری نسبت به بارداری اول خود دارند و به همین دلیل از آن لذت میبرند. بالعکس بانوانی که برای نخستین بار در این سنین باردار میشوند، بارداری برای ایشان جهشی بهسوی ناشناختههاست به همین دلیل ممکن است با ترس و دلهره همراه باشد.
مادر باید به این موضوع نیز فکر کند که پدر هم پیر است و چه بسا که اغلب از مادر بزرگتراست. این قضیه پرسشهای دیگری را مطرح میکند و اضطرابهای دیگری که مربوط به مرگ میشود را به همراه دارد: «فرزند من تا کی از حضور پدرش لذت خواهد برد؟ و تا چه زمانی مادرش را در کنار خویش خواهد داشت؟»
در همه موارد، حتی در میان زنان جوانتر، مادر شدن نشاندهنده پیشرفت در زندگی است؛ مادر زندگی میدهد و نسلی را بهوجود میآورد. در حدود 40 تا 45 سالگی، اولین نشانههای پیری ظاهر میشوند: موهای سفید، ظهور چین و چروکها و درنهایت یائسگی…
بارداری دیرهنگام؛ تمایل به بارداری یا تمایل به داشتن بچه
ژاکلین واندلند میگوید: «زنانی که من مشاهده میکنم ابتدا یک بارداری بیولوژیکی را در سر میپرورانند. آنها گاهی اوقات سالها منتظر میمانند تا بهطور طبیعی باردار شوند. داشتن یک فرزند بیولوژیک برای آنها بسیار مهم است و آنها نمیتوانند در غیراینصورت تصور کنند که فرزندی داشته باشند، چون راهی جز این را خطرناک میپندارند.»
در زنان جوانتر نیز میل به بارداری میتواند قوی باشد. برای ایشان باردار شدن و زایمان به این معناست که بدن و بهخصوص اندام تناسلی هنوز کارآمد و جوان است. این توانایی به آنها احساس قدرت میدهد: باردار شدن، زایمان و پایان بارداری. این کارشناس ادامه میدهد: «ما به ایده چالش زمان بسیار معتقدیم، لذت دیدن اینکه بدن هنوز هم میتواند بچهای در خود بپروراند. شکم مترادف با قدرت مادری است. البته این حس، بیشک حس خودشیفتگی را به نوعی القا میکند».
خطرات بارداری دیرهنگام برای مادر و جنین
– چه خطراتی مادر را تهدید میکنند؟
کالج ملی زنان و زایمان فرانسوی (CNGOF) در گزارش اخیر خود یادآور میشود که بارداریهای دیرهنگام، حاملگیهایی هستند که در معرض خطر بیشتری قرار دارند:
– فشارخون ناشی از بارداری
– دیابت بارداری
– جفت سرراهی
– تجمع غیرطبیعی خون بین جفت و دیواره رحم
– خونریزیهای واژینال
– مرگ و میر مادران
– چه خطراتی برای نوزاد وجود دارند؟
بارداری دیرهنگام برای نوزاد نیز خالی از ریسک و خطر نیست:
– ناهنجاریهای کروموزومی (تریزومی 21 و غیره)
– نقائص هنگام تولد
– مرگ و میر جنین در رحم
– میزان بالاتر ماکروزوم (کودک بالای 4 کیلوگرم)
– خطر نارس بودن، بهویژه در مورد دوقلوها (که با افزایش سن شایعتر است.)
هنگامیکه زن بیش از 45 سال دارد، خطرات افزایش مییابد
در بارداریهای بسیار دیرهنگام (45 سال و بعد از آن)، خطرات پرهاکلامپسی یا مسمومیت بارداری و فشارخون شریانی افزایش مییابد و کلاً احتمال داشتن نوزادی سالم پس از 50 سال کمتر میشود.
از خطر سندروم داون غافل نشوید!
سندروم یا نشانگان داون یا تریزومی21 از رایجترین بیماریهای کروموزومی در انسان است و مهمترین علت ژنتیکی عقبماندگی ذهنی متوسط بهشمار میرود. کودکان مبتلا به تریزومی21 به جای 46 کروموزوم در افراد سالم و معمولی دارای 47 کروموزوم هستند و کروموزوم اضافی که یک کروموزوم کوچک است کروموزوم21 نام گرفته است.
هر چه سن مادر هنگام بارداری بیشتر باشد، خطر سندروم داون بیشتر میشود. مادر باردار ممکن است برای تعیین اینکه آیا جنین حامل ناهنجاری کروموزومی هست یا خیر به آمنیوسنتز متوسل شود. این تصمیمی است که زوجین باید از قبل به آن فکر کنند، زیرا آمنیوسنتز، شما را در معرض خطر سقط جنین قرار میدهد. آمنیوسنتز روشی ایت که طی آن مقداری از مایع اطراف جنین توسط سوزن نازکی بیرون کشیده شده و جهت آزمایش در اختیار آزمایشگاه قرار میگیرد. با کمک این روش میتوان انواع بیماریهای ژنتیکی و اختلالات کروموزومی جنین را پیش از تولد تشخیص داد.
آیا پیگیری مادران 40 ساله از نظر پزشکی دشوارتر است؟
در خصوص جواب این سؤال، پروفسورمیشل تورنیر، رئیس بخش بیمارستان سنت وینسنت دو پل در پاریس بر این باور است: «هم بله و هم نه. مادران 40 ساله یا بیشتر معقولتر، مصممتر، منظمتر و معمولاً به توصیههای پزشکی ما بسیار توجه دارند. برخلاف بیماران جوانتر، این زنان تجربهای از زندگی دارند که آنها را فیلسوف کرده است و غالباً به همین دلیل ناراحتیها و دشواریهای کوچک مربوط به بارداری را بهتر میپذیرند».
در مورد پیگیری پزشکی بارداری، پروفسور میشل تورنیر خاطرنشان میکند: «ما این زنان را با دقت بیشتری تحتنظر خواهیم گرفت، حتی اگر بارداری آنها اغلب به روشی مشابه با سایر گروههای سنی انجام شود. آنها ممکن است در دهه چهارم زندگی خود با مشکلات بیشتری مانند فشارخون بالا یا دیابت مواجه شوند، این بیماریها در این طیف سنی دو برابر بیشتر رخ میدهد. این بانوان همچنین ممکن است رحم فیبرومساز داشته باشند».
ناگفته نماند که خستگی ناشی از بارداری در سنین بالای 40 سالگی، طاقتفرساتر از هر زمان دیگری است. دکتر ژاکلین واندلند میگوید: «به دنیا آمدن نوزاد برای همه مادران بسیار خستهکننده است، بهویژه در میان زنان 40 ساله که اولین تجربه زایمانشان را پشت سر میگذارند. آنها در دوران بارداری احساس خستگی زیادی میکنند و کلاً به سختی با این سبک جدید زندگی کنار میآیند».
زایمان در سن 40 سالگی و بالاتر
زایمان در زنان 40 ساله یا بالاتر ممکن است حساستر باشد، به خصوص اگر اولین نوزاد باشد، چون این احتمال وجود دارد که گشاد شدن دهانه رحم به سختی انجام گیرد. به همین دلیل است که سزارین از نظر آماری در 40 سالگی بیشتر دیده میشود (بهویژه اولین تولد).
خطر خونریزی پس از زایمان نیز بعد از 40 سالگی تا حدودی زیاد است، بهویژه در اولین زایمان. اما معمولاً با مداخله تیم پزشکی، زایمان به روش طبیعی و خوب پیش خواهد رفت و اگر مشکلی وجود داشته باشد، با مداخله بهموقع تیم پزشکی، این اتفاق زیبا در بهترین حالت رخ خواهد داد.
منبع: santemagazine.fr
