ویتامینD جذب کلیسم و فسفر را در روده افزایش میدهد و نقش مهمی در استحکام استخوانها و دندانها دارد. این ویتامین به عملکرد مطلوب عضلات بهخصوص عضله قلب کمک میکند و در فعالیت طبیعی سیستم ایمنی مؤثر است. نتایج مطالعات آزمایشگاهی نشان میدهد ویتامینD در پیشگیری از دیابت نوع 2، چاقی، بعضی سرطانها همچنین متابولیسم کلی بدن تاثیر دارد که برای تایید در مورد انسان نیاز به بررسیهای بیشتر است.
گرچه بهنظر میرسد که پوکی استخوان مهمترین عارضه کمبود ویتامینD است، اما تحقیقات علمی نشان میدهد که دریافت کافی این ویتامین از بیماریهای ریوی سالمندان محافظت میکند و مانع از تحلیل شناختی نیز میشود.
مقابله با عفونتهای تنفسی سالمندان
مطالعات مختلفی در مورد فواید ویتامینD صورت گرفته و براساس یکی از پژوهشهای اخیر، این ویتامین میتواند از سالمندان در برابر عفونتهای تنفسی محافظت کند. عفونتهای تنفسی تهدید جدی برای سلامت سالمندان هستند و در این زمینه محققان دانشگاه کولورادو آمریکا طی مدت یک سال، وضعیت 107 سالمند با میانگین سنی 84 سال را در دو گروه بررسی کردند. از گروه اول خواسته شد تا روزانه دوز بالایی از ویتامینD مصرف کنند اما دوز مصرفی برای گروه دوم پایین بود.
نتایج نشان داد گروهی که دوز بالای ویتامینD مصرف کردند 40درصد کمتر از گروه دیگر به عفونتهای تنفسی مزمن مبتلا شدند. در واقع، ویتامینD میتواند عملکرد سیستم ایمنی را در مقابله با عفونتها بهبود ببخشد و از نخستین سد دفاعی بدن که در سالمندان دچار اختلال عملکرد میشود، محافظت کند. همچنین این ویتامین از ابتلا به ذاتالریه، آنفولانزا و برونشیت نیز پیشگیری میکند و مانع از ابتلا به بیماری انسدادی مزمن ریه و آمفیزم میشود. شناخت این تاثیرات ویتامینD برای سالمندان که مستعد ابتلا سریع به عفونتهای تنفسی هستند بسیار مفید خواهددبود. البته در دریافت دوز ویتامینD نباید افراط کرد و حتما باید با مشورت پزشک مصرف شود.
مغز به ویتامینD نیاز دارد
از سالها پیش ثابت شده که ویتامینD برای حفظ سلامت استخوانها ضروری است و به مقابله با پوکی استخوان کمک میکند. اما مطالعات مختلفی در مورد دیگر تاثیرات این ویتامین انجام شده که از جمله نشان میدهد برای حفظ فشارخون طبیعی، پیشگیری از سرطان پستان و اماس مهم است.
یکی دیگر از پژوهشها حاکی از آن است که کمبود ویتامینD میتواند روند پیری مغز را تسریع کند. محققان در این مطالعه که روی موشهای آزمایشگاهی انجام شد، دریافتند که کمبود این ویتامین با آسیبهای ناشی از تاثیرات رادیکالهای آزاد در مغز همراه است که زمینهساز اختلال در حافظه و یادگیری میشود.
مطالعه دیگری نیز نشان میدهد که مصرف مکمل ویتامینD آسیب ناشی از بیماری آلزایمر به مغز را کاهش میدهد. البته محققان در این زمینه تاکید دارند که در کنار مصرف مکملها، دریافت ویتامین از منابع غذایی غنی از ویتامینD همچنین حضور کافی در معرض نور خورشید اهمیت دارد.
مصرف مکمل ویتامینD در چه شرایطی ضروری است؟
ویتامینD برای رشد استخوانی کودکان ضروری است و برای اطمینان از دریافت کافی ویتامین توصیه میشود به شیرخواران قطره ویتامینD داده شود. در دوره سه ماهه زمستان نیز بهتر است برای کودکان 18 ماهه تا 5 ساله و نوجوانان 10 تا 18 ساله 80 تا 100 هزار واحد ویتامین با مشورت پزشک دریافت شود. البته باید به مصرف متعادل توجه داشت زیرا دوز بالای ویتامین میتواند زمینهساز هایپرکلسیمی در بدن شود که رسوب کلسیم در کلیهها را در پی دارد.
در مورد بزرگسالان توصیه میشود همه بزرگسالان طی پاییز و زمستان که مواجهه با نور خورشید کم است از این مکملها استفاده کنند. سالمندانی که بیشتر اوقات در منزل هستند، افرادی که در مناطق با تابش محدود نور خورشید زندگی میکنند، افرادی که بهدلیل پوست تیره امکان سنتز ویتامین در مواجهه با نور خورشید در بدنشان پایین است، خانمهای یائسه و خانمهای باردار در سه ماهه آخر بارداری لازم است با مشورت پزشک مکمل ویتامینD مصرف نمایند.
تامین ویتامینD با نور خورشید و تغذیه
ویتامینD تحتعنوان ویتامین خورشید نیز شناخته میشود زیرا تحتتاثیر عملکرد پرتوهای خورشید در پوست سنتز میشود. حدود 50 تا 70درصد نیاز بدن به این ویتامین از طریق خورشید و بقیه از منابع غذایی تامین میشود. حضور 15 تا 20 دقیقه در محیط بیرون به شکلی که صورت و دستها در معرض نور خورشید باشد برای سنتز ویتامینD کافی است.
ویتامینD تحتتاثیر نور خورشید در سلولهای چربی بدن سنتز میشود. طی فرایندی که هیدروکسیلاسیون نام دارد، کبد و کلیهها ویتامینD ذخیرهشده را به شکل فعال که مورد نیاز بدن است، تبدیل میکنند.
یکی از مزایای دریافت ویتامینD از طریق نور خورشید این است که سطح ویتامین موجود در خون تا مدت طولانیتری نسبت به دریافت غذایی یا مکملها بالا میماند.
ویتامینD موجود در غذاها بهشکل ویتامینD3 در خوراکیهای با منشا حیوانی و ویتامینD2 در خوراکیهای گیاهی وجود دارد. روغن جگر ماهی، ماهیهای چرب مانند ساردین و سالمون، زرده تخممرغ، بعضی از انواع قارچ، شکلات تلخ و لبنیات منابع غنی ویتامینD هستند.
افرادی که رژیم گیاهخواری دارند و گوشت، ماهی، تخممرغ و لبنیات نمیخورند بیشتر در معرض کمبود ویتامینD هستند. از همینرو حتما توصیه میشود با متخصص تغذیه مشورت نمایند تا به مقدار کافی از مکملهای غذایی استفاده شود.
منبع:TopSante.fr
