سالهاست که به زنان گفته میشود از ۴۰ سالگی، هر سال ماموگرافی انجام دهند. اما یک سؤال مهم همیشه بیپاسخ مانده بود:
آیا همه زنان به یک اندازه در معرض خطر سرطان سینه هستند؟
پاسخ علم امروز روشن است: نه.
ریسک ابتلا به سرطان سینه از زنی به زن دیگر تفاوت زیادی دارد، و همین موضوع باعث شده دانشمندان به دنبال روشهای هوشمندانهتری برای غربالگری باشند.
غربالگری سرطان سینه بر اساس ریسک یعنی چه؟
در روش جدید، بهجای یک نسخه واحد برای همه، ابتدا ریسک واقعی هر زن بررسی میشود. این ارزیابی شامل موارد زیر است:
-
سابقه خانوادگی سرطان سینه
-
تراکم بافت سینه
-
عوامل هورمونی و سبک زندگی
-
آزمایشهای ژنتیکی خاص
بر اساس این اطلاعات، زنان به چند گروه تقسیم میشوند: کمخطر، متوسط، پرخطر و بسیار پرخطر.
تفاوت غربالگری مبتنی بر ریسک با ماموگرافی سالانه
در ماموگرافی سالانه:
-
همه زنان تقریباً یک برنامه مشابه دارند
-
احتمال آزمایشهای غیرضروری و اضطراب بالاست
-
هزینههای پزشکی افزایش مییابد
در غربالگری مبتنی بر ریسک:
-
زنان پرخطر بررسی دقیقتر (حتی MRI) میشوند
-
زنان کمخطر از آزمایشهای غیرضروری دور میمانند
-
منابع پزشکی هدفمندتر استفاده میشود
نتایج مهم یک مطالعه بزرگ جهانی
در یک کارآزمایی بالینی بزرگ با نام WISDOM که روی بیش از ۲۸ هزار زن انجام شد، پژوهشگران دو روش را مقایسه کردند:
-
ماموگرافی سالانه
-
غربالگری بر اساس ریسک فردی
نتیجه چه بود؟
-
هیچ افزایش خطری در تشخیص دیرهنگام سرطان دیده نشد
-
موارد سرطان پیشرفته در روش مبتنی بر ریسک حتی کمتر بود
-
زنان پرخطر سود بیشتری از پایش دقیق گرفتند
-
اکثر شرکتکنندگان، روش مبتنی بر ریسک را ترجیح دادند
غربالگری سرطان سینه بر اساس ریس…
این یعنی: ایمنی حفظ شد، اما هوشمندی بیشتر شد.
آیا غربالگری بر اساس ریسک برای همه مناسب است؟
نه الزاماً.
این روش نیازمند:
-
دسترسی به ارزیابی ژنتیکی
-
سیستم سلامت منظم
-
آموزش درست به زنان
اما جهتگیری آینده پزشکی دقیقاً به همین سمت است:
پزشکی شخصیسازیشده، نه نسخه یکسان برای همه.
جمعبندی نهایی
غربالگری سرطان سینه بر اساس ریسک:
-
علمیتر است
-
اضطراب و آزمایشهای غیرضروری را کاهش میدهد
-
به زنان پرخطر توجه بیشتری میکند
-
و میتواند آینده غربالگری سرطان سینه را تغییر دهد
اگر قرار است غربالگری واقعاً جان نجات دهد، باید هوشمندانه انجام شود، نه صرفاً تکراری.
منبع:::::











