آرتروز بیماری مزمن و ناتوانکنندهای است که 65درصد افراد بالاتر از سن 65 سال به این بیماری مبتلا میشوند. این بیماری در نتیجه تحلیل غضروف بین مفاصل بهخصوص مفاصل ران، زانو و انگشتان اتفاق میافتد و با درد، خشکی مفاصل و حتی تغییرشکل مفاصل همراه است.
عوامل متعددی از جمله سن، اضافه وزن، زمینه خانوادگی و… در بروز آرتروز زانو تاثیر دارند. از بین عوامل مستعدکننده این بیماری میتوان به جنسیت نیز اشاره کرد. در واقع، آرتروز زانو در خانمها شایعتر است که این شیوع پس از دوره یائسگی افزایش مییابد.
در این زمینه محققان دانشگاه آلبرتا در شهر ادمونتون کانادا پژوهشی انجام دادند که در نشریه
Frontiers in Bioengineering and Biotechnology منتشر شد. آنها دریافتند بافت منیسکها که بافت غضروفی بین استخوان ران و درشتنی است در زنان و مردان تفاوتهایی دارد.
محققان، بافت غضروفی را کشت دادند که از سلولهای منیسک آسیبدیده زنان و مردان سالم شبیهسازی شد و به دست آمد. برای تشخیص تفاوتهای جنسیتی، محققان عملکرد غضروف را حین استراحت، فعالیت و فشار مکانیکی بررسی کردند. آنها این تجربه را در شرایط گرانش ضعیف در فضا انجام دادند. این شرایط وضعیتی مشابه آسیبی که منیسکها میتوانند خارج از تمرین بدنی تجربه کنند و عملکرد شبیه گُوِوه و ضربهگیر دارند را ایجاد کرد.
براساس نتایج، منیسکهای مصنوعی با توجه به جنسیت، واکنش متفاوتی هنگام فشار مکانیکی نشان دادند. محققان متوجه شدند که تفاوتی ژنتیکی در منیسک زنان وجود دارد که آنها را تقریبا تا 50درصد نسبت به ابتلا به آرتروز زانو آسیبپذیرتر میکند.
به گفته مدیر این پروژه تحقیقاتی، بعضی از ژنهای یافتشده در زنان که بیشتر به ریزگرانشهای شبیهسازیشده در فضا واکنش نشان میدادند، با ایجاد آرتروز زانو مرتبط بودند. نتایج این پژوهش جدید میتواند احتمال دستیابی به انجام آزمایش خون را افزایش دهد تا از این طریق افراد دارای ژنهای پرخطر آرتروز زانو شناسایی شود تا بتوان مداخلات پیشگیرانه و اولیه را در مورد آنها بهکار گرفت. همچنین میتوان به کشف داروهایی برای هدف قرار دادن مسیرهای بروز آسیب و مسدودکردن واکنشها امیدوار بود.
بهترین اقدامات پیشگیری از آرتروز
- پرهیز از بیتحرکی یکی از مهمترین توصیهها برای کاهش ابتلا به آرتروز بهخصوص آرتروز زانو است. براساس مطالعات، 6 هزار قدم در روز معادل 5 کیلومتر میتواند بهطور جدی این زمینه خطر را کاهش دهد. حتی شروع پیادهروی برای مبتلایان به آرتروز زانو و تداوم آن میتواند به روند بهبود کمک کند. ورزش بهدلیل تاثیر بر جلوگیری از اضافه وزن و فشار مضاعف بر مفاصل نیز اهمیت دارد.
- انجام تمرینات یوگا حداقل دو بار در هفته به کاهش درد ناشی از التهاب مفاصل و بهبود رسیدگی به امور روزمره کمک میکند.
- نوشیدن کافی آب به دفع مواد زائد و سمی از مفاصل و حفظ رطوبت مفاصل کمک میکند. دفع مواد زائد میتواند در کاهش التهاب مؤثر باشد و عملکرد مفاصل را بهبود بخشد که در نتیجه منجر به کاهش درد میشود.
- اختلالات خواب با نشانگرهای التهابی خون که با دردهای مفصلی مرتبط هستند، ارتباط دارند. خواب کافی و مطلوب و توجه به حداقل 7 ساعت خواب شبانه برای کاهش خطر التهابات بدن توصیه میشود.
- مصرف سبزیجات بهدلیل فیبر فراوان توصیه میشود زیرا این ترکیبات موجب کاهش التهابات میشوند که این روند در بروز روماتیسم مفصلی همچنین آرتروز نقش دارد. فیبرها همچنین به کاهش تشکیل پروتئینهای عامل تحلیل مفصلی نیز کمک میکنند.
منبع: TopSante.fr
