کودکان برای محافظت از خود معمولاً بسیار آموزش میبینند. با این حال، ایمنی و محافظت از بدن فقط در سنین بسیار بالاتر به آنها آموزش داده میشود، چون اغلب والدین خیلی دیر به فکر این قبیل آموزشها میافتند! از آنجا که کودکان در برابر آزار جنسی مصون نیستند، مهم است که آنها را به دانش و اقدامات پیشگیرانه درست، مجهز و مسلح کنیم.
هنگامی که صحبت از هشدار دادن به کودکان میشود، آنهم در مورد خطرات احتمالی که آنها را تهدید میکند، اغلب برای والدین دشوار است که به موضوع آزار جنسی بپردازند. طبق نظرسنجی که اخیراً درباره سلامت کودکان انجام گرفته است، زمانیکه بحث گفتوگو با بچهها در خصوص خطرات لمسکردنهای نامناسب بدن ایشان مطرح میشود، بسیاری از والدین این گفتوگو را به تأخیر میاندازند و توصیههای متخصصان در مورد «ایمنی بدن» توسط اکثر والدین کودکان پیشدبستانی اعمال نمیشود. به این ترتیب، از ترس ترساندن کودکی که هنوز خیلی کوچک است، معمولاً اصلاً چنین مباحثی مطرح و آغاز نمیشوند. با این حال، بررسیها نشان میدهند که تقریباً از هر چهار دختر یک نفر و از هر 13 پسر یک پسر مورد آزار جنسی قرار میگیرند.
باید بهخاطر داشت که برای هر کودک، صرفنظر از سن، ابزارهای مناسبی وجود دارد که او را متوجه اهمیت محافظت از بدن خود میکند. دکتر آلیسون دیکسون، متخصص کودک، توصیههایی را برای والدینی که میخواهند به درستی از فرزندان خود محافظت کنند، به اشتراک میگذارد تا بچهها بدانند در صورت سوءاستفاده جنسی چگونه رفتار کنند.
- به فرزندان خود یادآوری کنید که آنها «مالک و ارباب» بدن خود هستند
از دو سالگی میتوانید با کودکان در مورد ایمنی بدن صحبت کنید. آنها باید بفهمند که بدنشان فقط به خودشان تعلق دارد بنابراین مهم است که از آن مراقبت کنند. این پزشک کودک توصیه میکند که به کودکان بگویید: «این بدن شماست». این تأکید برای کودک لازم است چون به این وسیله وی درک میکند که محافظت و ایمن نگهداشتن بدنش تا چه حد اهمیت دارد.
این کارشناس در ادامه به والدین توصیه میکند که اعمال خود را با کلمات توضیحی مشخص کنند. مثال: «ما باید از بدنت محافظت کنیم. به همین خاطر در ماشین کمربند ایمنیاتو را میبندیم.» همین اصل باید در مورد اقدامات ساده دیگر نیز اعمال شود، مانند خوردن غذاهای سالم، نگاه به راست و چپ هنگام عبور از خیابان یا حتی پوشیدن کلاه ایمنی هنگام دوچرخهسواری.
همچنین، مهم است که والدین به کودکان اجازه دهند تا وقتی چیزی آنها را آزار میدهد، ابراز کنند. در اینصورت، بچهها باید «نه» گفتن را بیاموزند و حتی امتناع خویش از یک موقعیت را ابراز و بیان کنند. همچنین مهم است که به کودک آموزش دهیم که اجازه ندهد کسی به اندام خصوصی او نگاه کند یا به آن دست بزند و در یک کلام، نه گفتن را به او بیاموزیم. به او بیاموزید که اگر با چنین شخصی برخورد کرد، فوراً وی را ترک کند و نزد کسی که به او اعتماد دارد برود و همه چیز را برایش تعریف کند.
بهعنوان مثال کودک میتواند بگوید: «بس کن، این بدن من است و میخواهم از آن مراقبت کنم». جملاتی از این قبیل، هم مؤدبانه است و هم دیگران را مجاب میکند که به محدودیتهای کودک احترام بگذارند.
- ماهیت تماسها هر چه که باشد، کودکان را مجبور به برقراری آنها نکنید
کودکان باید متوجه شوند که بر بدن خود کنترل دارند. پزشکان کودک توضیح میدهند که ممکن است کودک «در زمانهای مختلف و به دلایل گوناگون» ناراحت باشد. بنابراین مهم است که او را مجبور به ابراز محبت و تماس فیزیکی با هر کسی نکنید.
فراموش نکنید که حتی در مورد اعضای خانواده، قطعاً نباید کودک را مجبور کنید تا کسی را ببوسد یا بغل کند وقتی تمایلی به انجام آن ندارد.
- از کلمات مناسب مربوط به آناتومی استفاده کنید
متخصصان کودک تأکید میکنند که از دادن نام مستعار به قسمتهای خاصی از بدن کودک خودداری کنید. کودکان ممکن است خجالت والدین را احساس کنند و آن را به شرم و حیا ارتباط بدهند. بنابراین اسامی واقعی ارگانها را به کودکان آموزش دهید و به او بگویید که این اسامی را آقای دکتر تجویز کرده است. به این ترتیب، کودک این امکان را خواهد داشت تا در مورد این موضوعات راحتتر صحبت کند و نتیجه اینکه قطعاً وقتی میخواهد در این خصوص سؤالی بپرسد، احساس خجالت نمیکند.
- از لحن مناسب استفاده کنید
اگرچه ممکن است برای برخی از والدین دشوار به نظر برسد که برخی موضوعات حساس را در مقابل کودکان مطرح کنند، اما باید بگوییم که راههای متعددی برای آسانسازی راه وجود دارد. بهعنوان مثال، میتوان در راه مطب پزشک، در زمان حمام یا قبل از آموزش شنا در مورد آن صحبت کرد. اگر شرایط مهیا باشد، بیان این قبیل موضوعات آسانتر خواهد بود.
متخصصان کودک توصیه میکنند هنگامی که کودک سؤالی فراتر از سن و سال خود میپرسد، به وی نخندید یا او را سرزنش نکنید. این موضوع حتی برای زمانیکه از سر کنجکاوی سؤالی ناراحتکننده یا برخورنده میپرسد، نیز صادق است. فراموش نکنید که حتماً لازم نیست به گفتار متوسل شوید و تمام مسائل را به کودک توضیح دهید چون گفتار تنها راه برای انتقال یک اندیشه نیست. رسانههای آموزشی مانند کتابهای مصور کودکان وجود دارند که میتوانند با صحبتهای والدین همراه باشند و همان پیامهای مورد نظر والدین را به کودک انتقال دهند. همچنین در این مسیر، میتوان از اولیای مدرسه یا پزشک نیز کمک گرفت.
- به کودکان بیاموزید که تماس بدنی خوب را از بد تشخیص دهند
کودکان به سختی تماسهای بدنی بد را از نوع خوب آن تشخیص میدهند. با این حال، اگر نتوانند آن را به صورت شفاهی بیان کنند، قطعاً میتوانند احساس کنند که چیزی این وسط اشتباه است. بنابراین لازم است تا والدین آنها را از انواع مختلف تماس بدنی آگاه کنند.
در مورد تماسهای معمولی، مثل ضربه زدن به پشت یا در آغوش گرفتن دوستانه، باید به بچهها توضیح دهید که این تماسها معمولاً حس بدی در آنها ایجاد نمیکنند. در مورد تماسهای بد، باید به کودکان گفت که چنین تماسهایی مستقیم بر بدن و احساسات آنها تأثیر میگذارند.
در همین راستا، علائم خاصی وجود دارد که میتواند نشان دهد که آیا یک فرد در دوران کودکی قربانی آزار جنسی شده است یا خیر.
منبع: santeplusmag
