غالباً بانوان ریزش مو را کمتر از آقایان تحمل میکنند. ریزش مو در بانوان دلایل متعددی دارد: هورمونها، فقر مواد مغذی، کمبود ویتامینها یا ابتلا به بیماریهای پوستی و عفونی و…
چه زمانی باید نگران ریزش مو باشیم؟
ریزش موها بسیاری اوقات طبیعی است چون ما روزانه بین 50 تا 100 تار مو از دست میدهیم، اما گاهی ممکن است این قضیه طبیعی نباشد. زمانی که تعداد موهای از دست رفته در روز بیش از 100 عدد باشد یا زمانی که ناحیهای از پوست سر بیش از سایر قسمتهای جمجمه موهای خود را از دست میدهد، ریزش موی غیرطبیعی یا آلوپسی ایجاد میشود که باید پیگیری شود. ریزش مو (آلوپسی) در زنان اشکال کاملاً متفاوتی دارد. این ریزش، بسته به مورد میتواند موقت یا دائمی باشد. برای کمک به تشخیص و شناسایی علت، باید بررسی کرد که ریزش مو در کدام قسمت و با چه الگویی اتفاق افتاده است.
ریزش موی سکهای (آلوپسی آرهآتا)
در این نوع ریزش، یک یا چند ناحیه کوچک از جمجمه، آشکارا بدون مو میشوند و در بعضی موارد ممکن است کل موهای سر یا بدن دچار ریزش شوند. علت این نوع ریزش اغلب یک بیماری خودایمنی است که در آن، بدن آنتیبادیهایی میسازد و آنها را به سمت فولیکولهای مو هدایت میکند. این عارضه ممکن است با سایر بیماریهای خودایمنی بهویژه بیماریهای تیروئید همراهی داشته باشد. از آنجایی که موها دوباره امکان رشد دارند، رد پایی از بیماری روی پوست سر باقی نخواهد ماند.
چه باید کرد؟ در اسرع وقت با یک متخصص پوست مشورت کنید. ضایعات آلوپسی گاهی خودبهخود بهبود مییابند اما اگر از بروز ضایعات، کمتر از دو ماه گذشته باشد، قطعاً درمان سریعتر انجام میشود. البته لازم به یادآوری است که سیر بیماری در افراد مختلف یکسان نیست و از طرفی بر خلاف تصورات رایج، استرس و اضطراب علت این بیماری نیست اگرچه ممکن است نقش تشدیدکننده داشته باشد.
ریزش موی اسکارگذار
گاهی اوقات در ریزش موی منطقهای، قسمتهایی از پوست سر، بدون مو و همزمان ناهموار به نظر میرسند. در این نواحی یا اطراف آنها، ضایعات التهابی همراه با پوسته یا ضایعات جوشمانند شکل میگیرد. این ضایعات با تحریک یا خارش ناخوشایندی همراه هستند. در این نوع آلوپسی که ریزش موی اسکارگذار نامیده میشود، موها دوباره رشد نمیکنند.
چه باید کرد؟ باید بدون معطلی با متخصص پوست مشورت کنید. برای متوقف یا محدود کردن گسترش ضایعات، درمان با کورتیکواستروئیدها، آنتیبیوتیکها یا سایر موارد با توجه به نوع بیماری ضروری است.
ریزش موی آندروژنتیک
بالای سر، روی پیشانی و شقیقهها، معمولاً مناطقی هستند که درگیر این نوع ریزش میشوند. در این عارضه، بالای سر بهتدریج کممو و تعداد موها در دو طرف پیشانی کمتر میشود. در قسمت جلوی جمجمه، موهای نازک و کوچکی وجود دارد که رشد نمیکنند: این قضیه معمولاً توسط بانوان عادی تلقی میشود، در حالی که این یک واقعیت است که باید به آن توجه و آن را بررسی کرد.
مطمئناً این نوع ریزش مو، آلوپسی آندروژنتیک است و اختلالات هورمونی یکی از دلایل بروز بیماری محسوب میشود. در این عارضه، گاهی اوقات ریزش مو قبل از 20 سالگی شروع میشود و پیشرونده و در صورت عدم درمان و مزمن شدن غیرقابل بازگشت است.
چه باید کرد؟ هیچ داروی شناختهشدهای وجود ندارد که بهطور پایدار در برابر این نوع آلوپسی مؤثر باشد. درمان با ماینوکسیدیل میتواند تجویز شود. این محصول بهصورت موضعی مصرف میشود. اثربخشی آن متوسط و بسته به بیمار متغیر است. در بازار دارویی، ماینوکسیدیل 2درصد (برای بانوان) و 5درصد (برای آقایان) وجود دارد.
خوب است بدانید که اگر آلوپسی آندروژنتیک با شروع ناگهانی و غیرمنتظره در یک زن یائسه همراه باشد، توصیه میشود آزمایش هورمونی (بهویژه تستوستورون) و بررسی تخمدانها صورت گیرد و با پزشک فوقتخصص غدد نیز مشورت گردد.
گاهی اوقات ریزش موی منطقهای به ژستهای آرایش و پیرایشگری مرتبط است مثل برس زدن، استفاده بیش از حد از اتوی مو و… این آلوپسی ناشی از ضربههای مکرر است. حرکاتی که بیش از حد و اغلب ریشه موها را درگیر میکند یا موها را در معرض حرارت زیاد قرار میدهد و نتیجه چیزی جز ریزش مو نخواهد بود. موها برای مدتی دوباره رشد میکنند، اما، در نهایت، به احتمال زیاد دچار ریزش دائمی میشوند و در این میان تنها کاری که باید انجام داد این است که از قرار دادن مو در معرض آسیب جلوگیری کنید.
ریزش موی تلوژن
در این نوع ریزش، کل پوست سر درگیر است و بهتدریج تراکم موها از دست میرود. کمبود آهن (اغلب به دلیل عادت ماهیانههای سنگین) یکی از علل شایع این نوع از آلوپسی است. فقر غذایی یا اختلال تیروئید بهندرت ممکن است در بروز این عارضه دخیل باشد. البته در شکلگیری این عارضه عوامل بسیار دیگری هم دخیل هستند مانند حوادث ناگوار زندگی، عفونت همراه با تب، کاهش وزن سریع و قابل توجه، زایمان و غیره.
چه باید کرد؟ با پزشک خود مشورت کنید تا آزمایش خون را برای معاینه کامل از جمله تعیین فریتین تجویز نماید. بهبود این وضعیت به زمان نیاز دارد و باید خودش بهمرور خوب شود. درحقیقت مصرف هیچ مکمل غذایی در صورت طبیعی بودن آزمایشات، در توقف این ریزش مو نقش اثباتشدهای ندارد.
ریزش موی تلوژن ممکن است مربوط به مصرف نوعی داروی خاص نیز باشد.
ریزش موی ناشی از مصرف داروها
سایر درمانها نیز ممکن است منجر به ریزش موها شوند مانند داروهای ضدانعقاد خاص، داروهای کاهشدهنده کلسترول، داروهای ضدفشارخون و غیره. البته اغلب پس از قطع درمان، ریزش موها بهتدریج مهار میشود.
همچنین داروهای شیمیدرمانی نوعی ریزش موی گسترده به نام ریزش موی آناژن ایجاد می کنند.
چه باید کرد؟ در طول دوره شیمیدرمانی از کلاه خنککننده استفاده کنید: این راهکار میتواند ریزش موها را محدود کند. در مورد سایر درمانها، با پزشک خود مشورت کنید تا داروی مورد نظر را جایگزین کند.
در پایان لازم است بدانید هنگامی که ریزش مو برای مدت طولانی در حال پیشرفت است و تقریباً هیچ درمانی موثر نیست، در صورتی که به لحاظ زیبایی تحمل این وضعیت غیرقابلتحمل باشد، میتوان به کاشت مو فکر کرد که قطعاً تنها در بعضی از انواع ریزش مو قابل انجام است و نیازمند مشورت با متخصص پوست است زیرا اگر ریزش مو بهدلیل یک بیماری زمینهای باشد، میتواند به موی کاشته شده حمله کند و مجدد ریزش پیدا کند.
