دکتر فرنوش ابراهیمزاده، متخصص داخلی و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد
حتماً شنیدهاید که میگویند: «سیگار الکترونیکی ضرر کمتری دارد» یا «فقط بخار است، دود نیست». اما واقعیت چیز دیگری است.
سیگار الکترونیکی با حرارت دادن به یک محلول مایع (معمولاً حاوی نیکوتین) در دمای ۶۰ درجه، بخار تولید میکند. بله، قیر و آرسنیک سیگار معمولی را ندارد، اما بیخطر هم نیست – اصلاً!
اگر فکر میکنید سیگار الکترونیکی راهی سالمتر برای کشیدن است، این ۸ عارضه خطرناک را حتماً بخوانید.
۱. آسیب ریوی (حتی برای کسانی که قبلاً سیگار نکشیدهاند)
سیگار الکترونیکی به سیستم تنفسی آسیب میزند، حتی اگر مصرفکننده هرگز یک نخ سیگار معمولی هم نکشیده باشد.
-
ترکیبات معطر موجود در بخار، سمّی هستند و باعث التهاب و استرس اکسایشی در سلولهای مجاری تنفسی میشوند.
-
در نوجوانان، خطر سرفه مزمن، خسخس سینه و حتی آسم افزایش مییابد.
-
گرمای تولید شده میتواند مواد سرطانزا از مایع سیگار آزاد کند.
۲. تهدید جدی برای قلب و عروق
ممکن است چند سال طول بکشد تا متوجه شوید، اما بخار سیگار الکترونیکی زمینهساز این بیماریهاست:
-
بیماری عروق کرونر
-
سکته مغزی
-
ناراحتی شریانی محیطی
دلیلش هم اختلال در عملکرد اندوتلیال (دیواره رگها)، تجمع پلاکتها و تصلب شریان است.
۳. نابودی دهان و دندان
دهان شما اولین جایی است که آسیب را حس میکند:
-
التهاب لثه
-
خشکی مزمن دهان و گلو
-
تحریک دائمی مخاط
اگر از سیگار الکترونیکی استفاده میکنید، حتماً آب زیاد بنوشید – اما بدانید که این فقط مسکن است، نه درمان.
۴. مسمومیت (به ویژه خطرناک برای کودکان)
محلولهای مایع سیگار الکترونیکی حاوی نیکوتین با غلظت بالا هستند. این مایعات:
-
در صورت خورده شدن توسط کودک، میتوانند کشنده باشند.
-
حتی تماس با پوست کودک میتواند سمی باشد.
هشدار: این بطریهای رنگی و خوشبو را دور از دسترس کودکان نگهداری کنید.
۵. اختلال نعوظ (خطر جدی برای مردان)
این یکی را جدی بگیرید: تحقیقات دانشگاهی آمریکا روی مردان ۲۰ تا ۶۵ ساله نشان داده است:
مردانی که سیگار الکترونیکی میکشند، ۲.۴ برابر بیشتر از دیگران دچار اختلال نعوظ میشوند.
یعنی حتی اگر سابقه بیماری قلبی هم نداشته باشید، مواد موجود در بخار، خاصیت ارتجاعی عروق خونی را از بین میبرد و جریان خون کافی به آلت تناسلی نمیرسد.
۶. وابستگی و اعتیاد (بله، اعتیاد میآورد!)
خیلیها فکر میکنند سیگار الکترونیکی برای ترک سیگار مفید است. اما:
-
مایع آن نیکوتین دارد، همان ماده اعتیادآور سیگار معمولی.
-
استفاده از سیگار الکترونیکی در دوران ترک، فقط نیاز به نیکوتین را در بدن نگه میدارد و ترک را سختتر میکند.
-
نیکوتین زیاد باعث سردرد، تهوع و سرگیجه میشود.
توصیه: اگر قصد ترک سیگار دارید، با پزشک مشورت کنید، نه با سیگار الکترونیکی.
۷. آلرژی و حساسیتهای خطرناک
سیگار الکترونیکی برای افراد حساس میتواند فاجعه باشد:
-
آلرژی به فلز نیکل (که در بعضی قطعات سیگار وجود دارد)
-
حساسیت به پروژیلنگلیکون (یکی از ترکیبات اصلی مایع) که باعث سرفه مداوم و گلودرد میشود
-
حساسیت به مواد معطر
۸. ممنوعیت مطلق برای زنان باردار و شیرده
هیچ مدرک علمی مبنی بر ایمن بودن سیگار الکترونیکی برای جنین وجود ندارد.
سیگار کشیدن (حتی الکترونیکی) در بارداری با خطرات زیر همراه است:
-
بارداری خارج از رحم
-
سقط جنین
-
زایمان زودرس
در دوران شیردهی هم باید به طور کامل از آن دوری کنید.
حرف آخر: اگر سیگاری نیستید، هرگز شروع نکنید!
متأسفانه یک باور اشتباه در جامعه رایج است که سیگار الکترونیکی ضرر ندارد یا اعتیاد نمیآورد. اما واقعیت این است:
-
نیکوتین موجود در آن اعتیاد فیزیولوژیک ایجاد میکند.
-
عادت به طعم و نحوه استعمال، اعتیاد رفتاری میآورد.
-
پزشکان هرگز سیگار الکترونیکی را به عنوان روش ترک سیگار تجویز نمیکنند.
سیگار الکترونیکی دارو نیست. فقط یک نیکوتینرسان با ظاهری فریبنده است.
